Anna Krajewska, Splątany świat

Wydawnictwo Naukowe UAM 2025

Książka Splątany świat jest monografią naukową poświęconą zarysowi myślenia o literaturze i sztuce w nowych kategoriach wyprowadzonych z fizyki kwantowej, tj. splątania kwantowego (w splątaniu kwantowym cząstki rodzą się lub stają się ze sobą połączone w taki sposób, że ich właściwości są nierozerwalnie skorelowane). W tym ujęciu „stany splątane” przestają być tylko metaforą. Kwantowy świat wytworzył prawa pozwalające na inne (współgrające z myśleniem performatywnym) działania w humanistyce, pozwalające zrozumieć świat w działaniu, uchwycić zmienność, antybinarność, przybliżyć zjawiska emergentne, określić równoczesność, różnorodność, płynność, niestabilność, niekonsekwencję jako zmienne cechy splątanego świata. Humanistyka, poszukując nowego języka, porzuca myślenie binarne, tak dobrze ugruntowane przez wieki w zachodniej kulturze schematy i dążenia odwołujące się do porządku, ładu, zasad systematyzujących. W naszym podejściu do świata coś pękło, coś się zmieniło. Humanistyka operująca pojęciem „stanów splątanych” stwarza podstawy nowego literaturoznawstwa jako dyscypliny otwartej będącej swoistą dramaturgią.